भारताच्या रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने एक मोठा आणि महत्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेतला आहे. जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील झोजिला खिंडीत 13 किलोमीटर लांब बोगदा तयार करण्यात येणार आहे. हा बोगदा आशियातील सर्वात लांब बोगदा (Zoji La tunnel project)ठरणार आहे. यामुळे जम्मू आणि काश्मीरच्या (Jammu Kashmir Tunnel) लडाख क्षेत्राच्या दृष्टीने एक महत्वाचा जलद संपर्क मार्ग उभारला जाईल. सध्या, बोगद्याचे 70% काम पूर्ण झाले असून, 2026 पर्यंत या प्रकल्पाचे पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. हिवाळ्यात बर्फवृष्टीमुळे लडाख आणि इतर भागांचे वाहतूक नेटवर्क खंडित होते, ज्यामुळे नागरिकांना आणि लष्कराला मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो. झोजिला बोगद्यामुळे लडाखला संपूर्ण वर्षभर अन्य भागांशी जोडले जाईल. सध्या, झोजिला खिंडीचा रस्ता हिवाळ्यात बंद होतो आणि येथून प्रवास करणे अत्यंत कठीण होते. त्यामुळे या बोगद्यामुळे लडाखमध्ये प्रवास अधिक सुकर होईल. झोजिला बोगदा 7.57 मीटर उंचीचा घोड्याच्या नालाच्या आकाराचा आणि दोन लेन असलेला सिंगल-ट्यूब बोगदा असेल. प्रारंभिक अंदाजानुसार, या प्रकल्पाचा खर्च 12,000 कोटी रुपये होता, मात्र आता तो केवळ 5500 कोटी रुपयांमध्ये पूर्ण होणार आहे. हा बोगदा काश्मीरमधील गांदरबल आणि लडाखमधील द्रास (कारगिल) जिल्ह्यांना जोडेल. सध्या, झोजिला खिंडीमधून प्रवास करण्यासाठी 3 तास लागतात, मात्र बोगदा पूर्ण झाल्यावर याच प्रवासाचा वेळ फक्त 20 मिनिटांपर्यंत कमी होईल. त्यामुळे लडाख आणि काश्मीरमधील लोकांचे जीवन अधिक सुलभ होईल. या बोगद्यामुळे लष्कराच्या यंत्रणांनाही फायदे होतील, कारण बर्फामुळे तेथे होत असलेले अडथळे कमी होतील आणि आवश्यकतानुसार जलद सहाय्य पुरवता येईल.
केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी या प्रकल्पाबाबत सांगितले की, जम्मू आणि काश्मीर(Jammu and Kashmir’s development projects)मध्ये 2 लाख कोटी रुपयांची रस्त्यांची कामे सुरू आहेत. तसेच, 105 बोगद्यांचे बांधकाम देखील सुरू आहे, ज्यामुळे भविष्यात प्रवास आणखी सुलभ होईल.
सामाजिक आणि आर्थिक फायदे:
- सुरक्षितता: हिवाळ्यात बर्फवृष्टीमुळे होणारे अपघात आणि वाहतूक समस्यांचे निवारण होईल.
- आर्थिक विकास: बोगद्यामुळे कनेक्टिव्हिटी सुधारणार आहे, ज्यामुळे व्यापारी आणि शेतकरी एकसंधपणे व्यवसाय करु शकतील.
- पर्यटन: लडाख आणि काश्मीरमधील पर्यटन क्षेत्राला चालना मिळेल, आणि अधिक पर्यटक येण्याची शक्यता आहे.
- झोजिला बोगद्याचे पूर्ण होणे हे भारताच्या पायाभूत सुविधांच्या क्षेत्रात एक मोठे आणि ऐतिहासिक पाऊल ठरणार आहे. या बोगद्यामुळे लडाख आणि काश्मीरमधील कनेक्टिव्हिटीमध्ये क्रांतिकारी बदल होईल आणि यामुळे संपूर्ण प्रदेशाच्या विकासाला चालना मिळेल. ही महत्वाकांक्षी योजना 2026 मध्ये पूर्ण होईल आणि भविष्यात भारताच्या पायाभूत सुविधा क्षेत्रात आणखी अनेक महत्त्वाचे प्रकल्प सुरू होतील.
