Election Commission–नवी दिल्ली : भारत निवडणूक आयोगाने देशभरातील मतदान प्रक्रियेला अधिक सुलभ, सुरक्षित आणि मतदाराभिमुख बनवण्यासाठी मोठा निर्णय घेतला आहे. आता मतदारांना मतदान केंद्र परिसरात मोबाईल नेण्यास परवानगी दिली जाणार असून, त्यासाठी आयोगाने स्वतंत्र मोबाईल ठेव सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे जाहीर केले आहे.
मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या अध्यक्षतेखाली घेण्यात आलेल्या बैठकीत या निर्णयावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले. या नव्या व्यवस्थेमुळे विशेषतः ग्रामीण भागातील वृद्ध, महिला आणि दिव्यांग मतदारांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
मोबाईलसाठी नियमावली ठरली स्पष्ट
आयोगाच्या नव्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार –
- मतदारांना मोबाईल मतदान केंद्राच्या 100 मीटरच्या आत फक्त बंद अवस्थेत नेण्याचीच मुभा असेल.
- मतदान कक्षात मोबाईल पूर्णतः बंदी असेल.
- मतदान केंद्राच्या प्रवेशद्वाराजवळ मोबाईल जमा करण्यासाठी विशेष काउंटर उभारण्यात येणार आहेत, जेथे मोबाईल सुरक्षित ठेवले जातील.
काही विशिष्ट परिस्थितीत निवडणूक निर्णय अधिकारी अपवाद देऊ शकतात, मात्र हे अपवाद व्यवस्थापनाच्या निवडीनुसार ठरेल.
प्रचारावर नवीन निर्बंध
या निर्णयानुसार प्रचारावरही कडक निर्बंध लावण्यात आले आहेत:
- मतदान केंद्राच्या 100 मीटरच्या आत कोणत्याही प्रकारचा प्रचार करण्यास बंदी घालण्यात आली आहे.
- उमेदवार किंवा पक्षांनी ठेवलेले मदत बूथ हे आता मतदान केंद्राच्या 100 मीटरच्या बाहेर असणे बंधनकारक असेल, जर VIS (Voter Information Slip) सुविधा उपलब्ध नसेल तर.
हे निर्बंध 1951 चा लोकप्रतिनिधी कायदा व 1961 ची आचारसंहिता यांच्याशी सुसंगत असून, गुप्तता आणि स्वच्छ निवडणूक प्रक्रिया यावर भर देणारे आहेत.
आधुनिक, सुरक्षित आणि मतदाराभिमुख मतदानाची वाटचाल
मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी स्पष्ट केले की, “मतदान प्रक्रियेतील गुप्तता, पारदर्शकता आणि मतदारांची सुविधा हे आमचे तीन मुख्य स्तंभ आहेत. आयोग सातत्याने नवकल्पना राबवत असून, मतदार केंद्रित सुधारणा हेच आमचे ध्येय आहे.”
या निर्णयामुळे मोबाईल बाळगण्याबाबतची असमंजसता दूर होणार असून, मतदारांना मतदान केंद्रावर अधिक विश्वास आणि सुरक्षिततेचा अनुभव मिळेल. विशेषतः महिला आणि वरिष्ठ नागरिकांसाठी ही सोय उपयुक्त ठरणार आहे.
