धैर्य आणि कटिबद्धतेचा वारसा
पुणे, : भारत हा दूरदृष्टीने उद्योगांमध्ये परिवर्तन घडवून आणणाऱ्या आणि भारतीय उत्कृष्टतेला जागतिक व्यासपीठावर नेणाऱ्या दूरदर्शी नेत्यांचे वरदान लाभलेला देश आहे. सोनालिका ट्रॅक्टर ही या भावनेचे शक्तिशाली असे आधुनिक मूर्त स्वरूप आहे, कारण जिंकण्याची ऊर्मी (‘जीतने का दम’) या चिरस्थायी श्रद्धेने प्रेरित असलेल्या शेतकऱ्यांसोबत भागीदारीतील विश्वासाचे ३० वर्षे हा ब्रँड साजरा करत आहे.
सोनालिकाचा ३ दशकांचा उल्लेखनीय प्रवास म्हणजे एक अपवादात्मक आणि प्रेरणादायी अशी भारतीय यशोगाथा आहे -ही यशोगाथा होशियारपूर या छोट्या शहरात सुरू होऊन जागतिक स्तरावर १.१ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सच्या ट्रॅक्टर व्यवसायापर्यंत झेपावली आहे. भारतातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांच्या फॉर्च्यून ५०० यादीतही तिचा समावेश झाला आहे. आज सोनालिका भारतातील क्रमांक १चा ट्रॅक्टर निर्यात ब्रँड असून भारतातील तिसरी सर्वात मोठी ट्रॅक्टर उत्पादक कंपनी आहे – ही जगातील सर्वात मोठी ट्रॅक्टर बाजारपेठ आणि जागतिक स्तरावर पाचवी सर्वात मोठी ट्रॅक्टर ब्रँड आहे.
सोनालिकाच्या वारशामागील द्रष्टे
सोनालिकाची कहाणी ही एका कुटुंबाच्या दूरदृष्टीची कहाणी आहे. तिचे संस्थापक आणि अध्यक्ष श्री. एल. डी. मित्तल यांनी या कंपनीचे नेतृत्व केले आहे. ‘जीतने का दम’ – अधिक शक्ती, अधिक विश्वासार्हता, अधिक प्रतिष्ठा आणि विशेषतः भारतीय परिस्थितीसाठी डिझाइन केलेले तंत्रज्ञान यांवर भारतीय शेतकऱ्यांचा हक्क आहे,
आंतरिक ताकदीची बांधणी
हेवी-ड्युटी आणि कस्टमाइज्ड ट्रॅक्टरची मागणी वाढत असताना, कमी व्हॉल्यूममुळे विक्रेते सुरुवातीला खोलवरचे बदल करण्यास कचरत होते. उपाध्यक्ष डॉ. ए.एस. मित्तल यांच्या नेतृत्वाखाली, सोनालिकाने २०११ पासून इंजिन, ट्रान्समिशन, गिअरबॉक्स, शीट मेटल आणि की अॅग्रीगेट्सचे अंतर्गत उत्पादन सुरू करून अंतर्गत क्षमता निर्माण केली.
या व्हर्टिकल इंटिग्रेशनमुळे उच्च अश्वशक्तीचे ट्रॅक्टर नियमित करण्याची आणि एंट्री-लेव्हल मॉडेल्समध्येही मोठे इंजिन, पॉवर स्टीअरिंग, ऑइल-इमर्स्ड ब्रेक्स आणि मल्टी-स्पीड ट्रान्समिशन सादर करण्याची क्षमता सोनालिकाकडे आली. हा ब्रँड आज दक्षिणेकडील भूप्रदेशांसाठी पॅडी स्पेशल महाबली, महाराष्ट्रासाठी छत्रपती आणि राजस्थानसाठी महाराजा असे प्रदेश-विशिष्ट कस्टमाइज्ड ट्रॅक्टर देखील बाजारात आणतो. तसेच शेतीची उत्पादकता वाढवण्यासाठी ७० पेक्षा अधिक शेती अवजारांची विस्तृत श्रेणी देखील सादर करतो.
जागतिक प्रगती
वाढत्या मागणीचा विचार करून सोनालिकाने त्यांच्या होशियारपूर प्लांटची उत्पादन क्षमता सुरुवातीच्या दरवर्षी ५०,००० ट्रॅक्टर युनिट्सवरून १ लाख ट्रॅक्टर युनिट्सपर्यंत वाढवली. तरीही मित्तल यांचे स्वप्न खूप मोठे होते. सोनालिकाने २०१७ मध्ये जगातील सर्वात मोठा पूर्णपणे एकात्मिक ट्रॅक्टर उत्पादन प्लांट सुरू केला, त्यात रोबोटिक आणि ऑटोमेटेड, मल्टी-फ्लेक्स असेंब्ली लाईन्सद्वारे दर दोन मिनिटांनी एक ट्रॅक्टर तयार करण्याची क्षमता आहे. आज सोनालिका २०-१२० एचपीमध्ये २००० हून अधिक मॉडेल्स विकसित करते आणि ते देशांतर्गत आणि जागतिक बाजारपेठेला पूरक आहेत. कंपनीने होशियारपूरभोवती एक समृद्ध एमएसएमई परिसंस्था देखील विकसित केली आहे, त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात रोजगार निर्माण झाला आहे आणि जागतिक औद्योगिक केंद्र निर्माण झाले आहे. सोनालिकाचे विस्तृत डीलर आणि सेवा नेटवर्कसुद्धा तेवढेच अविभाज्य असून सामायिक समृद्धी, क्षमता विकास आणि विक्रीनंतरच्या उत्कृष्टतेवर त्याची बांधणी झाली आहे. त्यामुळे खरेदीपासून ते जीवनचक्र सेवेपर्यंत शेतकऱ्यांना अखंड सेवेची हमी मिळते.
भारतातील नंबर १ ट्रॅक्टर निर्यात ब्रँड
व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. दीपक मित्तल यांच्या नेतृत्वाखाली सोनालिकाचे कस्टमायझेशन तत्वज्ञान जागतिक स्तरावर पसरले. कंपनीने २००४ मध्ये आपला पहिला ट्रॅक्टर निर्यात केला, २०११ मध्ये युरोपमध्ये ट्रॅक्टर निर्यात करणारा तो पहिला भारतीय ब्रँड बनला आणि आशिया, आफ्रिका, लॅटिन अमेरिका आणि त्यापलीकडेही त्याचा विस्तार झाला. आर्थिक वर्ष २०१९ मध्ये, सोनालिका भारतातील नंबर १ ट्रॅक्टर निर्यात ब्रँड म्हणून उदयास आली, सलग सात वर्षांपासून तिचे हे स्थान कायम आहे. सोनालिकाकडे आज निर्यातीत अजिंक्य असा ३०% बाजारपेठेतील हिस्सा आहे, याचाच अर्थ भारतातून निर्यात होणारा प्रत्येक तिसरा ट्रॅक्टर सोनालिकाच्या होशियारपूर येथील कारखान्यातून बाहेर पडतो. जगातील विविध देशांमध्ये ब्रँडच्या मालकीच्या ६ स्ट्रॅटेजिक असेंब्ली प्लांटना सीकेडी किट्स पुरविणारा तो मदर प्लांटही आहे. सोनालिकाची आज १५०पेक्षा अधिक देशांमध्ये दमदार उपस्थिती आहे आणि ‘जीतने का दम’ सह ती १५ पेक्षा अधिक देशांमध्ये अग्रगण्य स्थानी आहे.
अग्रगण्य पारदर्शकता
भारताचा नंबर १ निर्यात ब्रँड बनत असताना सोनालिका मूल्यांच्या भक्कम पायावर ठाम आहे. श्री. मित्तल यांच्या मूल्यांच्या मार्गदर्शनाखाली, सोनालिका २०२२ मध्ये स्वतःच्या वेबसाइटवर ट्रॅक्टरच्या किमती जाहीर करणारी भारतातील पहिली कंपनी बनली आणि तिने भारतीय कृषी क्षेत्रात पारदर्शकतेचे एक नवीन युग सुरू केले. हा ब्रँड २०२५ मध्ये पारदर्शकतेत आणखी एक पाऊल पुढे टाकत स्वतःच्या वेबसाइटवर ट्रॅक्टर सेवा खर्च जाहीर करणारी भारतातील पहिली कंपनी बनली. त्यामुळे शेतकऱ्यांना परस्पर आदर आणि विश्वासाचा आजीवन आधार मिळाला.
भविष्याकडे जाताना
संस्थापकांच्या ज्ञान, मूल्ये आणि मूलभूत विश्वासांनी प्रेरित होऊन सोनालिका पुढील युगात प्रवेश करत असताना, नेतृत्वाची नवीन पिढी भविष्याचे नेतृत्व करण्यासाठी कटिबद्ध आहे. कंपनी दरवर्षी ३ लाख ट्रॅक्टरपर्यंत उत्पादन क्षमता वाढवण्यास सज्ज आहे, त्यामुळे सोनालिका एकात्मिक स्तरावर उत्पादन करणाऱ्या निवडक जागतिक उत्पादकांपैकी एक बनेल. उत्पादनांव्यतिरिक्त प्रत्येक संपर्क बिंदूवर विनाअडथळा समाधान परिसंस्था तयार करून डिजिटल प्लॅटफॉर्म, कनेक्टेड डायग्नोस्टिक्स आणि वैयक्तिकृत किरकोळ गुंतवणूकीद्वारे शेतकऱ्यांचा अनुभव बदलण्यासाठी सोनालिका कटिबद्ध आहे.
समर्थ नेतृत्वाचा वारसा, संस्थात्मक सचोटी आणि शेतकरी-प्रथम या अखंड कटिबद्धतेसह, पुढील ३० वर्षे जागतिक नेतृत्व, तांत्रिक प्रगती आणि जगभरातील शेतकऱ्यांना ‘जीतने का दम’ देण्याचा वारसा अखंडपणे पुढे नेण्याचे आश्वासन सोनालिका देते.
