Education News ! पुणे, -एस. एन. डी. टी. महिला विद्यापीठ हे भारतातील आणि दक्षिण-पूर्व आशियातील पहिले महिला विद्यापीठ असून, महिला शिक्षण, शिक्षक शिक्षण, संशोधन आणि शैक्षणिक नेतृत्व या क्षेत्रांत विद्यापीठाने स्वतंत्र ठसा उमटविला आहे. भारतरत्न महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी १९१६ मध्ये स्थापन केलेल्या या विद्यापीठाने राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० अनुषंगाने विविध शैक्षणिक परिवर्तनांना गती दिली आहे. विद्यापीठाला इंटिग्रेटेड टीचर एज्युकेशन प्रोग्रॅम (ITEP) साठी राज्यातील पहिली मान्यता २०२३ मध्ये प्राप्त झाली असून, ही बाब विद्यापीठाच्या शिक्षक शिक्षण क्षेत्रातील नेतृत्वाची साक्ष देते.
या पार्श्वभूमीवर, राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद (NCTE) यांच्या सहकार्याने दि. २७ व २८ मार्च २०२६ रोजी सकाळी ९.३० ते सायंकाळी ५.०० या वेळेत JDBIMSR Hall, एस. एन. डी. टी. महिला विद्यापीठ, पुणे येथे “Capacity Building of Stakeholders for Nationwide Roll-out of NPST & NMM” या विषयावर दोन दिवसीय राष्ट्रीय परिषद / National Conclave 2026 आयोजित करण्यात आली आहे. ही परिषद पश्चिम क्षेत्रातील राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांसाठी महत्त्वपूर्ण प्रादेशिक व्यासपीठ ठरणार असून त्यात महाराष्ट्र, राजस्थान, मध्यप्रदेश, छत्तीसगड, गुजरात, गोवा, दादरा नगर हवेली आणि दमन व दीव या राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांचा सहभाग अपेक्षित आहे.
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० नुसार शिक्षक शिक्षण, शिक्षकांचा व्यावसायिक विकास आणि शैक्षणिक गुणवत्तावाढ या बाबींना केंद्रस्थानी ठेवण्यात आले आहे. त्याच अनुषंगाने National Professional Standards for Teachers (NPST) आणि National Mission for Mentoring (NMM) या दोन महत्त्वपूर्ण उपक्रमांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी ही परिषद आयोजित करण्यात येत आहे. brochure मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, या परिषदेमध्ये संकल्पनात्मक मार्गदर्शन, प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिके, नोंदणी प्रक्रिया, परस्पर संवाद, अभिप्राय आणि अंमलबजावणीचा रोडमॅप या सर्वांचा समावेश असेल. विशेषतः page 3 आणि page 4 वरील “About the Conclave”, “Focus Areas” आणि “Broad Agenda” मध्ये याची स्पष्ट रूपरेषा दिली आहेया राष्ट्रीय परिषदेमार्फत शालेय शिक्षण संचालनालयाचे अधिकारी, SCERT चे संचालक, उत्कृष्ट DIET संस्थांचे प्राचार्य, विविध राज्यांचे नोडल अधिकारी, तसेच KVS, NVS, CBSE आणि राज्य मंडळाशी संलग्न शाळांचे प्राचार्य व शिक्षक यांना एकत्रित व्यासपीठ उपलब्ध होणार आहे. brochure च्या page 4 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे ही परिषद विविध शैक्षणिक स्तरांतील प्रमुख भागधारकांना जोडणारे प्रभावी मंच ठरेल. तसेच सुमारे १०० शाळा प्रमुख/शिक्षक आणि ५० इतर अधिकारीवर्ग यांना NPST व NMM संदर्भातील मार्गदर्शन, प्रत्यक्ष नोंदणी प्रक्रिया आणि अंमलबजावणीसाठी आवश्यक माहिती प्रदान करण्यात येणार आहे.
या परिषदेमधील प्रमुख उद्दिष्टांमध्ये NPST आणि NMM संदर्भातील capacity building, information sharing, orientation, live demonstration, portal registration, implementation roadmap आणि feedback collection यांचा समावेश आहे. brochure च्या page 6 मध्ये नमूद केलेल्या अपेक्षित निष्पन्नांनुसार, या परिषदेमुळे राज्य व केंद्रशासित प्रदेशांतील अधिकारी आणि शिक्षकांमध्ये NPST आणि NMM विषयी अधिक स्पष्टता निर्माण होईल, अंमलबजावणीचा आराखडा बळकट होईल, तसेच भविष्यात राज्यस्तरीय Key Resource Persons (KRPs) ची फळी निर्माण होण्यास मदत होईल.
एस. एन. डी. टी. महिला विद्यापीठाने महिला शिक्षणाबरोबरच शिक्षक शिक्षण क्षेत्रातही राष्ट्रीय स्तरावर नेतृत्व सिद्ध केले असून, NEP 2020 च्या भावनेनुसार शिक्षकांना अधिक सक्षम, व्यावसायिकदृष्ट्या समर्थ आणि मार्गदर्शित करण्याच्या दिशेने ही परिषद एक महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरणार आहे. page 2 मधील विद्यापीठाच्या परिचयात नमूद केल्याप्रमाणे, विद्यापीठाचे बहुविषयक स्वरूप, व्यापक विद्यार्थी पोहोच आणि MERU vision शी संलग्न भूमिका या परिषदेच्या आयोजनाला विशेष महत्त्व प्रदान करतात.
—
